041

تصویر نقاشی شده از (آغا محمد خان قاجار).
آغا محمد خان قاجار (۱۱۲۱ در استرآباد متولد و در ۲۸ خرداد ۱۱۷۶ در شوشا بقتل رسید) او بنیان‌گذار دودمان قاجاریه در ایران است.

فاجعه تاریخی کرمان:

مردم کرمان چندبار گرفتار حملات ددمنشانه متجاوزان و قتل عام قرارگرفته اند که آخرین بار آن توسط آغامحمدخان قاجار در سال ۱۲۰۹ هجری قمری صورت گرفت . ماجرا به براندازی دودمان زندیه و پیدایش دودمان پادشاهی قاجار مربوط می شود. در حقیقت مردم این سامان قربانی کشمکش و نبرد سرنوشت ساز دو قدرت داخلی یعنی لطفعلی خان زند آخرین بازمانده پادشاهی زند و آغامحمدخان قاجار بنیانگذار سلسله قاجار شدند .

042

تصویر ناصرالدین شاه قاجار.

توضیح:

ناصرالدین‌شاه قاجار (در ۲۵ تیر ۱۲۱۰ متولد، و در ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ بدست میرزا رضا کرمانی بقتل رسید). القاب ناصرالدین شاه (قبلهٔ عالم) و (سلطان صاحبقران) و پس از مرگش «شاه شهید» بود. وی چهارمین شاه از دودمان قاجار ایران بود. او طولانی‌ترین مدت شاهی را در میان دودمان قاجار دارد و اولین شاه ایرانی بود که خاطرات خود را منتشر کرد. او را پیش از پادشاهی ناصرالدین میرزا می‌خواندند... میرزا تقی خان امیر کبیر بدستور او بقتل رسید.

اطلاعات بیشتر

043

میرزا تقی خان امیر کبیر.

توضیح:
میرزا تقی فراهانی در سال ۱۱۸۶ در فراهان متولد شد؛ پدرش (کربلایی قربان) آشپز قائم مقام فراهانی (وزیر محمد شاه قاجار) بود؛ میرزا تقی خان در کودکی در خانه قائم مقام تربیت شد و در جوانی توانست سمت منشی‌گری قائم مقام را به دست آورد.
میرزا تقی‌خان (امیر کبیر) فراهانی (مقتول در ۲۰ دی ۱۲۳۰ در حمام فین کاشان) یکی از صدراعظم‌های ایران در دوره ناصرالدین‌شاه قاجار بود؛ اصلاحات امیرکبیر اندکی پس از رسیدن وی به صدارت آغاز شد و تا پایان صدارت کوتاهش ادامه یافت. مدت صدارت او ۳۹ ماه (۳سال و ۳ماه) بود. وی موسس مدرسه دارُالفُنون بود که برای آموزش علوم و فنون جدید، در تهران تأسیس شد. همچنین انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه از جمله اقدامات وی به حساب می‌آید. امیرکبیر پس از آنکه با توطئه اطرافیان شاه از مقام خود برکنار و به کاشان تبعید شد، در حمام فین به دستور ناصرالدین‌شاه به قتل رسید.

اطلاعات بیشتر

044

نامه امیر کبیر به ناصرالدین شاه:

---------------------

قربانت شوم؛
الساعه [اکنون] که در ایوان منزل، با همشیره‌ی همایونی [همسرش خواهر شاه بود] به شکستن لبه نان [کنایه از غذا خوردن] مشغولم، خبر رسید که شاهزاده موثق الدوله ـ حاکم قم ـ را که به جرم رشاء و ارتشاء معزول کرده بودم، به توصیه‌ی عمّه‌ی خود ابقاء فرموده و سخن هزل بر زبان رانده‌اید.
فرستادم تا او را تحت الحفظ به تهران بیاورند تا اعیحضرت بدانند که اداره‌ی امور مملکت با توصیه‌ی عمّه و خاله نمی‌شود ــ زیاده جسارت است ـ تقی.

045

مهد علیا:

046

047

میرزارضا:

048

تشییع جنازه ناصرالدین شاه قاجار.

منبع استعاری:

049

مراسم ختم ناصرالدین شاه در حرم حضرت عبدالعظیم.

منبع استعاری:

050

کریم شیره‌ای (سمت راست):

کریم شیره‌ای دلقک مشهور دربار ناصرالدین شاه قاجار بود. او از رعایت ادب به شاه و مقربان درگاه و شاهزادگان معاف بود و اجازه داشت هر موقع و در هر جا، نسبت به هر کس، هر چه دلش می‌خواهد بگوید. در دوران خفقان سیاسی ناصری، کریم شیره‌ای با ایهام و کنایه و با شدیدترین عبارات و الفاظ طنزآمیز از سفرهای شاه قاجار ـ که در آن زمان هزینه‌های زیادی را درپی داشت ـ انتقاد می‌کرد و باعث شادی شاهزادگان و درباریان و شخص شاه می‌شد. محبوبیتش نزد شاه باعث شد که زمانی که وی مرد سه روز عزای عمومی اعلام شود.
کریم احتمالاً بین سنین ۱۸ و ۲۰ وارد تهران شده‌است. او وقتی در اصفهان زندگی می‌کرد، به (کریم پشه) شهرت داشت.
یکی از متنهای به جای مانده از بقال‌بازی، تأتر کریم شیره‌ای است که نسخه‌ای از آن در کتابخانه ملی تبریز موجوداست. کریم شیره‌ای انتقادهای بسیار تندی از شاه و درباریان می‌کرد از جمله، لقب‌های درباریان را به‌شدت و با کلمات زشت به تمسخر می‌گرفت.

051

مظفر الدین شاه قاجار:

مظفرالدین شاه قاجار پنجمین پادشاه ایران از دودمان قاجار بود؛ او پس از کشته شدن پدرش ناصرالدین شاه ، و پس از نزدیک به پنجاه سال ولیعهد بودن، شاه شد و از تبریز به تهران آمد. او نیز مانند ناصرالدین شاه چند بار با وام گرفتن از کشورهای خارجی به سفرهای اروپایی رفت. در جریان جنبش مشروطه برخلاف کوشش‌های صدراعظم‌هایش میرزا علی اصغرخان امین السلطان (اتابک اعظم) و عین‌الدوله، با مشروطیت موافقت کرد و فرمان مشروطیت را امضا کرد. وی پنج روز پس از امضای فرمان مشروطیت درگذشت. وی بخاطر امضای فرمان مشروطیـت، نزد مردم محترم بود.
مظفرالدین شاه قاجار پسر چهارم ناصرالدین شاه قاجار و پسر شکوه السلطنه. وی چهل سال حاکم آذربایجان بوده و در پنج سالگی به عنوان ولیعهد انتخاب شد. وی پس از قتل ناصرالدین شاه قاجار سریعا به تهران حرکت کرد و در امارت بادگیر تاجگذاری نمود.دو ماه پس از جلوس وی میرزا رضای کرمانی در میدان مشق به دار آویخته شد.و از اتفاقات مهم در دوران وی ظهور اولین سینماتوگراف بود.
اطلاعات بیشتر

052

مظفر الدین شاه در 8 سالگی.

زمان: سال 1240 خورشدی.

مکان: (احتمالا) تبریز.

توضیح: برخی مدعی هستند که این نخستین عکسی است که در ایران برداشته شده.

عکاس: نامعلوم.

منبع استعاری:

053

محمدعلی شاه قاجار:

054

احمد شاه در 14 ماهگی.

مکان: نامشخص.

زمان: 1275 یا 1276 خورشیدی.

عکاس: نامعلوم.

منبع استعاری:

055

کارنامه تحصیلی احمد شاه قاجار.

توضیح:

این کارنامه فقط متعلق به احمد شاه نیست.
بنظر نمی‌رسد که مبنای نمره دهی دروس (20) بوده باشد چراکه نمره‌ی بالاتر از (6) در این کارنامه وجود ندارد.

عکاس: نامعلوم.

منبع استعاری:

056

احمد شاه قاجار :

057

تشییع جنازه محمد علی شاه:

مکان: نامشخص.

توضیح: بدون شرح.

عکاس: نامعلوم.

منبع استعاری:

058

ده شاهی = 500 دینار ایران:

توضیح:

ده شاهی سکه‌ای بود که تا سال 1340 خورشیدی در ایران رواج داشت. برای درک ارزش (ده شاهی) باید چند نمونه ذکر شود:
خرید تخم مرغ با (ده شاهی):
سال 1270 چهار عدد تخم مرغ.
سال 1300 دو عدد تخم مرغ.
سال 1330 یک عدد تخم مرغ.
سال 1340 نیم عدد تخم مرغ.

059

سکه‌ی دوران مظفری:

سکه‌های 5 و 10 شاهی.

توضیح: بدون شرح.

عکاس: نامعلوم.

منبع تصویر: فراموش کرده‌ام.

060

سکه پنج ریالی (احمد شاه):

توضیح:

یک شاهی = 100 دینار.
ده شاهی = 500 دینار.
20 شاهی = 1000 دینار.
1000 دینار = یک قِران.
یک قِران = یک ریال.
------
یک هزاری = یک ریال.
دو هزاری = دو ریال.
پنج هزاری = پنج ریال.
ده هزاری = یک تومان.
------
توضیح اینکه (قِران) همان (کرون Krone) است که تا چندی پیش، واحد پول بسیاری از کشورهای اروپایی بوده و اکنون نیز واحد پول کشور دانمارک است.
(جنیه) یا (گنین) مصر نیز از فامیل (قِران) است.
برای اطلاع بیشتر به صفحه‌ (هرمنوتیک واژگان) مراجعه کنید